Fałszywe oskarżenia w rozwodzie

---

W sprawach rozwodowych zdarza się, że konflikt między małżonkami wychodzi poza sąd rodzinny. Obok pozwu o rozwód pojawia się zawiadomienie na policję, zarzut przemocy, gróźb, nękania, znęcania, niealimentacji albo procedura Niebieskiej Karty.

Dla osoby, której takie zarzuty dotyczą, jest to często moment dużego napięcia. Pojawia się obawa o kontakty z dzieckiem, władzę rodzicielską, pracę, reputację i dalszy przebieg sprawy rozwodowej.

Nie każde zawiadomienie jest fałszywe. Sprawy dotyczące przemocy i bezpieczeństwa rodziny zawsze wymagają poważnego potraktowania. Zdarza się jednak również, że w trakcie ostrego konfliktu rozwodowego zarzuty są wyolbrzymiane, przedstawiane jednostronnie albo wykorzystywane jako element sporu o dzieci, alimenty, mieszkanie lub winę.

W takiej sytuacji nie wystarczy powiedzieć: „to nieprawda”. Trzeba ustalić fakty, zebrać dokumenty i ocenić, jak sprawa karna może wpłynąć na postępowanie rodzinne.

Fałszywe oskarżenia w rozwodzie – skąd się biorą?

Rozwód często łączy się z silnym konfliktem. Strony spierają się o dzieci, pieniądze, mieszkanie, majątek, winę albo sposób wykonywania kontaktów.

W takiej atmosferze niektóre zachowania zaczynają być opisywane w zupełnie innym świetle. Próba rozmowy o dziecku może zostać przedstawiona jako nękanie. Wiadomość wysłana po kłótni może zostać nazwana groźbą. Przyjazd po rzeczy albo po dziecko może zostać opisany jako nachodzenie.

Nie oznacza to, że każdy zarzut jest nieprawdziwy. Oznacza jednak, że w sprawach rodzinnych kontekst ma bardzo duże znaczenie.

Policja, prokuratura i sąd widzą przede wszystkim dokumenty, zawiadomienia, wiadomości i zeznania. Nie znają całej historii relacji, wcześniejszych ustaleń, prób kontaktu z dzieckiem ani przebiegu konfliktu. Trzeba to pokazać w sposób rzeczowy.

Zarzuty przemocy, gróźb lub nękania a sprawa rozwodowa

Zarzuty karne mogą mieć znaczenie w sprawie rozwodowej, szczególnie wtedy, gdy jedna ze stron żąda rozwodu z orzekaniem o winie.

Jeżeli w sprawie pojawiają się twierdzenia o przemocy, groźbach, nękaniu, kontroli, agresji, alkoholu albo awanturach domowych, sąd rodzinny może badać, czy miały one wpływ na rozkład pożycia małżeńskiego.

Samo zawiadomienie nie przesądza jednak o winie w rozwodzie. Znaczenie ma materiał dowodowy: dokumenty, wiadomości, nagrania, świadkowie, notatki z interwencji policji, dokumenty z procedury Niebieskiej Karty i cała chronologia zdarzeń.

W praktyce ważne jest nie tylko to, czy zarzut jest prawdziwy. Ważne jest również to, kiedy się pojawił, w jakim kontekście i czy druga strona powołuje się na niego także w sprawie o dzieci.

Fałszywe oskarżenia a kontakty z dzieckiem

Największe obawy dotyczą zwykle dziecka.

Jeżeli jedna strona twierdzi, że druga stosuje przemoc, grozi, nęka albo zachowuje się agresywnie, takie zarzuty mogą zostać wykorzystane w sprawie o kontakty, władzę rodzicielską albo miejsce zamieszkania dziecka.

Nie oznacza to, że sąd automatycznie ograniczy kontakty. Sąd powinien oceniać konkretne fakty, a nie samo istnienie zawiadomienia. Będzie jednak badał, czy dziecko było świadkiem konfliktów, czy istnieje ryzyko dla jego bezpieczeństwa i jak wyglądała dotychczasowa relacja z rodzicem.

Dlatego osoba, która chce bronić swojej więzi z dzieckiem, powinna działać ostrożnie. Nie warto odpowiadać agresją na zarzuty. Nie warto prowadzić kłótni przy dziecku. Nie warto pisać do drugiej strony pod wpływem emocji.

W sprawie o kontakty znaczenie ma nie tylko to, co twierdzi druga strona. Znaczenie ma również to, jak rodzic zachowuje się po pojawieniu się zarzutów.

Wezwanie na policję w trakcie rozwodu

Jeżeli w trakcie rozwodu przychodzi wezwanie na policję, nie należy traktować go jak formalności.

Przed przesłuchaniem warto ustalić:

• w jakim charakterze dana osoba ma zostać przesłuchana,
• czego dotyczy zawiadomienie,
• czy sprawa obejmuje jedno zdarzenie, czy dłuższy okres,
• czy zarzuty dotyczą przemocy, gróźb, nękania, znęcania albo niealimentacji,
• czy te same okoliczności pojawiają się w sprawie rozwodowej,
• czy sprawa może mieć wpływ na kontakty z dzieckiem.

Wyjaśnienia złożone na początku postępowania mogą później mieć znaczenie w sprawie rodzinnej. Dlatego nie powinny być przypadkowe ani pisane wyłącznie pod wpływem stresu.

Nie chodzi o tworzenie wersji zdarzeń. Chodzi o to, aby odpowiedź była zgodna z dokumentami, spójna i przemyślana.

Jak bronić się przed nieprawdziwymi zarzutami w rozwodzie?

W sprawach dotyczących fałszywych lub wyolbrzymionych oskarżeń kluczowe znaczenie ma dokumentacja.

Warto zebrać:

• pozew rozwodowy i pisma ze sprawy rodzinnej,
• wezwania z policji lub prokuratury,
• zawiadomienia i postanowienia,
• wiadomości SMS, e-maile i komunikatory,
• wcześniejsze ustalenia dotyczące dziecka,
• potwierdzenia prób kontaktu z dzieckiem,
• dokumenty dotyczące alimentów lub wydatków na dziecko,
• nagrania, jeżeli istnieją i mają znaczenie,
• dane świadków,
• dokumenty ze szkoły lub przedszkola dziecka,
• krótką chronologię zdarzeń.

Samo zaprzeczanie zwykle nie wystarcza. Trzeba pokazać, co wynika z dokumentów i jak wyglądał rzeczywisty przebieg kontaktów między stronami.

Czego nie robić, gdy pojawiają się zarzuty?

Po otrzymaniu informacji o zawiadomieniu wiele osób chce natychmiast wyjaśniać sprawę bezpośrednio z drugą stroną. To często błąd.

W szczególności nie warto:

• wysyłać długich wiadomości z tłumaczeniami,
• prosić drugiej strony o wycofanie zarzutów w emocjonalny sposób,
• przyjeżdżać bez zapowiedzi pod dom drugiej strony,
• komentować sprawy w mediach społecznościowych,
• prowadzić rozmów przy dziecku,
• ignorować wezwań z policji lub sądu,
• iść na przesłuchanie bez znajomości dokumentów.

W konflikcie rozwodowym nawet działanie podjęte w dobrej wierze może zostać przedstawione jako nacisk, nękanie albo próba wpływania na drugą stronę.

Dlatego po pojawieniu się zarzutów warto najpierw ustalić sposób działania.

Sprawa karna i rozwód wymagają jednej strategii

Sprawa karna i sprawa rodzinna często dotyczą tych samych osób, tych samych zdarzeń i tych samych dokumentów.

Jeżeli klient osobno tłumaczy się na policji, osobno odpowiada w rozwodzie, osobno prowadzi korespondencję z drugą stroną i osobno reaguje na zarzuty dotyczące dziecka, łatwo o niespójność.

A niespójność może zostać wykorzystana.

Dlatego w sprawach, w których zarzuty karne pojawiają się w tle rozwodu, trzeba patrzeć szerzej. Liczy się nie tylko obrona przed zarzutem. Liczy się także wpływ sprawy na kontakty z dzieckiem, władzę rodzicielską, winę, alimenty, mieszkanie i wiarygodność przed sądem.

Kiedy skonsultować sprawę z adwokatem?

Konsultacja jest wskazana, jeżeli:

• druga strona złożyła zawiadomienie,
• przyszło wezwanie na policję,
• pojawiły się zarzuty przemocy, gróźb lub nękania,
• została założona Niebieska Karta,
• zarzuty są wykorzystywane w sprawie o dzieci,
• istnieje obawa o kontakty z dzieckiem,
• sprawa karna może wpłynąć na rozwód,
• klient nie wie, czy składać wyjaśnienia,
• trzeba uporządkować dokumenty i stanowisko.

Konsultacja nie zawsze oznacza natychmiastowe składanie pism. Czasem najważniejsze jest ustalenie, czego nie robić, jakie dokumenty zabezpieczyć i jak przygotować się do kolejnego etapu.

Podsumowanie

Fałszywe oskarżenia w rozwodzie mogą wpływać na wiele obszarów sprawy: winę, kontakty z dzieckiem, władzę rodzicielską, alimenty, miejsce zamieszkania dziecka i ocenę wiarygodności stron.

Nie należy zakładać, że samo zawiadomienie przesądza sprawę. Nie należy też go lekceważyć.

Znaczenie mają fakty, dokumenty, chronologia i spójność działań w sprawie karnej oraz rodzinnej. Pierwsze wyjaśnienia i pierwsze pisma mogą później wracać w dalszym toku sprawy.

FAQ