Dlaczego to ważne pytanie po rozwodzie
Jedno z najczęstszych pytań, jakie słyszę od klientów po rozwodzie, brzmi:
Rodzice przepisali mi mieszkanie jeszcze w trakcie małżeństwa, czy były mąż ma do niego prawo?
Albo:
Odziedziczyłam działkę po babci, czy to wchodzi do majątku wspólnego?
Odpowiedź, jak to często bywa w prawie, brzmi: to zależy. Wszystko rozstrzyga się w detalach. Od tego, co zapisano w akcie darowizny czy testamencie, i czy z tych środków nie korzystano wspólnie.
Zasada ogólna: darowizna i spadek to majątek osobisty
Zgodnie z art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, do majątku osobistego każdego z małżonków należą między innymi:
- przedmioty nabyte przed zawarciem małżeństwa;
- przedmioty uzyskane przez dziedziczenie lub darowiznę, chyba że darczyńca lub spadkodawca wyraźnie postanowił inaczej;
- rzeczy osobiste i inne składniki o charakterze indywidualnym.
Oznacza to, że jeśli Twoi rodzice przekazali Ci mieszkanie lub pieniądze wyłącznie „dla Ciebie”, to pozostają one Twoim majątkiem osobistym, nawet jeśli darowizna miała miejsce w czasie trwania małżeństwa.
Kiedy darowizna staje się wspólna
Zdarzają się jednak sytuacje, gdy darczyńca postanawia, że darowizna ma służyć obojgu małżonkom. Często tak bywa, gdy rodzice jednej strony chcą „pomóc młodym” we wspólnym mieszkaniu i w akcie notarialnym wpisują oboje małżonków. Wtedy darowizna staje się majątkiem wspólnym.
Podobnie, jeśli środki z darowizny zostały użyte do spłaty wspólnego kredytu albo na remont wspólnego domu, może powstać konieczność rozliczenia nakładów z majątku osobistego na wspólny.
A co ze spadkiem?
Spadek, podobnie jak darowizna, co do zasady stanowi majątek osobisty spadkobiercy. Jeśli jednak po otrzymaniu spadku wykorzystano środki w sposób wspólny, np. na remont domu, zakup samochodu czy inwestycję. Druga strona może żądać zwrotu nakładów lub odpowiedniego rozliczenia przy podziale majątku.
Przykład z praktyki
Klientka odziedziczyła po ojcu działkę. Z mężem wspólnie wybudowali na niej dom ze środków z kredytu hipotecznego. W trakcie rozwodu działka pozostała jej majątkiem osobistym, ale sąd rozliczył nakłady ze wspólnego kredytu. Każda ze stron przyczyniała się proporcjonalnie w wartości powstałego budynku.
Dlaczego warto to udokumentować
W sprawach o podział majątku najwięcej problemów powoduje brak dokumentów. Czasem darowizna była „na słowo”, a spadek nigdy nie został formalnie potwierdzony postanowieniem sądu.
Dlatego zawsze doradzam, by:
- zachować akt darowizny lub postanowienie o nabyciu spadku;
- notować, z jakich środków finansowano remonty, spłaty czy zakupy;
- jeśli darczyńca żyje, warto, by w akcie darowizny jasno wskazał, czy darowizna jest dla Ciebie, czy dla oboju małżonków.
Dzięki temu późniejsze rozliczenie będzie prostsze i mniej emocjonalne.
Autor: Adwokat Patrycja Piechaczek-Sokołowska